Chánh định và Tà định

Go down

Chánh định và Tà định

Bài gửi  anlac999 on Tue Apr 26, 2011 9:10 am

Chánh định là duy trì chánh niệm trên một đối tượng và an trú tâm trên đối tượng đó. Khi trở thành một với đối tượng, người hiểu rõ bản chất của đối tượng và trí tuệ phát triển. Đối tượng được an trú không phải là kế hoạch tấn công, hành vi phạm pháp hay chiến lược đấu tranh mà đối tượng ở đây là sự sống. Nhất tâm trên những đối tượng thuộc về sự sống, mà sự sống là thiện, thì người đang hành chánh định, mong muốn đạt chánh định trên cơ sở của chánh niệm. Sự sống rất đơn giản nhưng làm nên điều kỳ diệu, như ngắm nhìn bông hoa đung đưa trong gió, tiếng côn trùng rôm rả ngoài hiên, hơi thở đang trào dâng trong phế quản hay bước chân thảnh thơi rong chơi phố phường. Định không tự nhiên mà có và để có chánh định thì an trú trên những đối tượng chân chánh. Thực tập chánh niệm miên mật và đúng cách, định là thành quả của nó nhưng trong yếu tố chánh niệm đã có yếu tố chánh định nên dù hành thiền Minh Sát ở bài thứ nhất đúng đắn, người vẫn có thể đạt định như thường. Từ thiền định được dùng để chỉ quả của thiền tập. Định là hạnh phúc đích thực mà bất cứ loại thiền nào hướng tới. Nếu tuệ là hoa trái của định thì định là hoa trái của thiền tập. Người đứng ngoài tìm hiểu các ý niệm về định sẽ không bao giờ chạm được định vì định là thành quả của thực tập, không thể tự nhiên mà có.

Cố tâm duy trì trên một đối tượng nhưng cố không có nghĩa là ép tâm đi vào đối tượng mà để tiến trình tâm hòa nhập với đối tượng, thời điểm hiểu được đối tượng là thời điểm an trú trong định. Cái hiểu này không phải là hời hợt theo kiểu nhìn mặt bắt hình dong hay suy diễn về những hoàn cảnh tương tợ mà tâm trở nên choáng ngợp bởi đối tượng và nhận ra hình thái tĩnh lặng của nó. Tĩnh lặng là không còn tham, sân và si, cho nên phẩm chất của định là thiện, là tinh khiết, là sáng trong như sao mai hay hạt sương đọng trên lá. Người đã từng là cọng cây, ngọn cỏ, là hoa, là nắng, là hạt sương, an trú trên đối tượng cọng cây, ngọn cỏ, hoa, nắng, hạt sương cũng là an trú chính mình. Chúng sinh sống hời hợt vì không có chú tâm và khi chú tâm thì chú tâm trên những đối tượng phục vụ cho tham dục, tham sân và tham si. Chuẩn bị một bữa cơm một cách có chánh niệm nhằm mang hạnh phúc đến cho gia đình, mong mọi người dùng thức ăn mà có sức khỏe để tu tập và làm việc, người có định ngay trong việc nấu bữa cơm. Chuẩn bị một bữa cơm nhằm thỏa mãn cái tham ăn, chăm chút thiết kế nhiều lắm nhưng đây lại là tà niệm và tà niệm dẫn đến tà định, tà định là sự mỏng mỏi của ma lực. Chánh định không có mặt của những chướng ngại trong đời sống theo kiểu vượt lên đỉnh cao, được khen ngợi hay tìm kiếm sự ấm cúng. Để trở thành tỉ phú nằm trong danh sách thế giới, người ra sức làm việc với hy vọng được xướng danh, hy vọng này không mang đến giải thoát. Để trở thành sinh viên xuất sắc và dành học bổng, người ra sức nghiên cứu học hỏi với hy vọng được công thành danh toại, hy vọng này không mang tới giải thoát. Để có sự thoải mái trong chăn ấm nệm êm, người làm việc nhằm cung phụng sự ham muốn về tiện nghi vật chất hay tiện nghi tinh thần, hy vọng này khiến người chú tâm kiếm tiền nhưng lại không thể nào mang lại giải thoát. Giống như khi ngồi thiền để tìm kiếm sự an lạc, quên mất theo dõi tâm hay đối tượng an trú, đây là cái si của thiền tập, còn cố kiếm tìm. Duy trì được chánh niệm thì ngay cả an lạc cũng niệm và buông khi hết an lạc, đó mới gọi là tìm về định chân chính.

Chánh niệm để tìm về định và thiền tập giúp hoàn thiện bản thân, mọi lo toan hãy để sang một bên. Trong lúc mệt mỏi hay phiền giận không nên ngồi thiền, có thể áp dụng thiền hành hay nằm thiền để buông thư thì tốt hơn. Hơi thở là đối tượng dễ dàng trụ tâm và nếu lệch lạc ra khỏi đối tượng thì niệm phóng tâm để nhắc nhở buông bỏ đối tượng đang phóng tâm mà quay về đối tượng cần trụ tâm là hơi thở. Hơi thở là sự sống nên trụ vào hơi thở là trụ vào sự sống. Thiền tập cần sự tinh tấn và nếu tinh tấn đúng mức, người sẽ có nhiều hạnh phúc trong khi thiền tập. Thiền là phương tiện hành chánh niệm mà tìm về định đưa đến giải thoát nhưng thiền không phải là giải thoát nên thiền nhưng không chấp thiền, ấy chính là thiền vậy. Tâm định có được từ thiền tập giúp người an trú trong hành động, lời nói và suy nghĩ mang phẩm chất của định, có sự quán chiếu, có sự đầu tư đích thực. Định trong hành động, người mang điều thiện đến cho mình và kẻ khác. Định trong lời nói, người không kỳ thị, phân biệt hay so đo giữa cái gọi là thiện hay cái gọi là ác. Định trong suy nghĩ là biết dòng tâm trôi chảy như thế nào trên đối tượng để một mực duy trì tĩnh lặng trên đối tượng đó. Nhờ định mà người chuyển hóa bản thân, chuyển hóa những khổ đau và vì thế cuộc sống được chuyển hóa. Chú tâm vào cuộc sống làm cho nó nở hoa, lấp lánh ánh mặt trời và lay động giữa đêm trăng rằm mát mẻ. Sự sống có nhiều điều kỳ diệu và hơi thở là sự sống gần gũi, nương theo hơi thở mà đem tâm trở về với thân, giúp định hiện tiền và trí tuệ bừng dậy. Những gì tán loạn trở nên trầm tĩnh hơn, những gì bình thường trở nên sâu sắc hơn và nhưng gì chưa hiểu được trở nên thông suốt hơn. Mặt trời lặn xuống nhưng mặt trời không tắt, mặt trời chỉ đi rong chơi qua bên kia địa cầu. Vô minh không có nghĩa không có trí tuệ mà chỉ là trí tuệ đang bị che lấp, quét sạch lớp mây mù, mặt trời sẽ hiện ra.

Tâm được đặt sai chỗ, tâm sẽ biến đi ngàn dặm. Thiền có chánh thiền và tà thiền. Chánh thiền là thiền để nâng cao phẩm chất chân chánh của tâm và tà thiền là những cái tham và si trong thiền. Thiền để mong đắc thần thông, tận hưởng sự an lạc hay nhấc người ra khỏi mặt đất, đó là tà thiền. Định có yếu tố của sự quán chiếu trên đối tượng. Đối tượng thiện giúp định hướng về thành quả chân chính. Đối tượng không thiện giúp định nhìn vào tính không đáng dính mắc hay không đáng tham cầu của đối tượng mà quyết định rời bỏ đối tượng đó. Nếu không rời bỏ được, đó là tà định. Khi mỗi sát na đều là định thì mỗi sát na đó là thời khắc của tĩnh lặng, của nhất tâm, của tìm về chân như. Các sát na nối tiếp nhau và niệm nối tiếp nhau nhưng định vẫn như thế, đánh dấu thời khắc buông hết những tham vọng và dính mắc, là vẻ đẹp của người tu thiền. Lúc này, rất nhiều thứ rơi rụng, cái tham rụng xuống, cái sân rụng xuống, cái si rụng xuống, cái cho là tôi rụng xuống, và cũng vào lúc này, rất nhiều thứ nở ra, bình yên nở ra, vững chãi nở ra, an nhiên nở ra. Trong một phút đồng hồ có hằng hà sa số sát na và một giây phút có chánh định là hằng hà sa số tĩnh lặng phát khởi, đây gọi là hoa nở tự vườn tâm. Nói ngược lại, một phút nổi cơn giận, hằng hà sa số sát na phong ba bão táp, đây gọi là sai một ly, đi ngàn dặm.

Định không xuất phát từ chánh tâm là tà định vì nhiều loại định mang tính chất tà. Tà tâm nên chỉ muốn thực tập tà niệm, an trú trên các tà đối tượng nên hướng người đang đi đó là lạc đường, xa rời chánh pháp. Thực tập đúng đắn sẽ có niệm lực và định lực và những lực chân chính này đưa người vào giải thoát. Niệm lực và định lực chưa đủ, phẩm chất tu học vẫn còn yếu kém và dễ dàng sinh tâm thối lui. Yếu tố tà không thích người tu, thấy người tu là ganh ghét, biết người đang ngồi thiền hay sắp sửa hành thiền, yếu tố tà đó phát khởi, muốn tiêu diệt ý nguyện thiền tập đi. Ngay cả khi đức Phật thành đạo, yếu tố tà liên tục tấn công Phật chỉ hòng mong người không nên hoằng bá Phật Pháp, không nên nhận đệ tử và không nên ở lại đời quá lâu. Nghiệp của thế gian khiến chúng sinh không còn nhìn thấy Phật Pháp nữa, nếu có thấy thì quá thờ ơ không đủ nghị lực thực tập, nếu thực tập thì không đến nơi đến chốn, nếu thành tựu rồi thì không còn muốn ở lại đời cứu vãn chúng sinh. Ngăn ngừa vọng niệm để tà định hay vọng định không có dịp phát khởi và hết sức chú ý trong quá trình theo dõi tâm, cho nên mong quý vị đọc và thực tập kỹ sách Bảo Hiểm Tâm nhằm đưa tâm vào trong vòng bảo vệ, không bị yếu tố tà đưa đẩy, làm xa rời chân tâm. Vọng tưởng về những điều được cho là cái thấy trong thiền tập có thể không đạt được định đích thực, ngay cả những cái thấy cũng phải buông luôn vì đã cho là thấy thì có khác nào niệm có niệm không trong khi niệm như vậy là tà niệm. Giác ngộ là tỉnh thức cùng tột nên trong lúc thiền là lúc thực tập tỉnh thức thì cái gì được cho là thấy thì phải niệm vì nếu không niệm rõ ràng, mọi thứ đều là vọng tưởng. Người tu thiền ngày nay thành tựu rất ít vì phát nguyện thấp, lo Phật sự nhiều và vọng tưởng to lớn. Tu thì phải đập tan bản ngã và thiền là phải dọn dẹp vọng tưởng. Tuy nhiên, nhờ các yếu tố tà hay vọng tưởng, người sẽ nhận ra tâm đang còn phân biệt, khi nhận ra đó, điều đang phân biệt trở nên không còn phân biệt, không còn vọng tưởng. Vọng tưởng chỉ vì không đang nhận ra điều đang phân biệt.

Ma chướng luôn ngăn cản mình trong việc tu tập, nào là nghiệp, nào là ngã, nào là chấp… Nghiệp thì quá sâu dày, ngã thì nặng như núi và chấp thì bao la như biển cả mênh mông. Muốn tu thì phải chấp nhận việc trả nghiệp, san bằng núi mà lấp biển. Định như mặt đất bằng phẳng, không một chút gồ ghề của núi hay trũng sâu của biển cả. Ma chướng ngủ ngầm trong tâm, nhảy ra thử thách người tu. Người có đủ phước báu và công đức sẽ nhận ra ngay và chỉ mỉm cười với những trò hề của ma. Làm ma thì khổ lắm, vì lấy đau khổ làm sung sướng, nhìn thấy đau khổ là hạnh phúc vô cùng nên khi người hành trì tĩnh lặng, thực tập hạnh phúc, ma không còn đau khổ để ăn nữa. Nếu không nhìn rõ bản chất của khổ đau, người chìm đắm trong đó, mãi mãi làm tên nô dịch suốt kiếp lo chế biến thức ăn cho ma. Người có định xem đau khổ như cơn gió thoảng qua, qua rồi thì như xong, không còn phải trả nghiệp đó nữa, nhưng nếu là tà định hay không có định, cơn gió sẽ biến thành phong ba bão táp đi qua làng mạc quét sạch những cõi lòng hoang vu để lại sự xác xơ. Cám ơn khổ đau cho người cơ hội thực tập định trong nghịch cảnh nhưng đã gọi là cơ hội thì cái gọi là nghịch cảnh kia có xá gì. Nếu muốn chiến thắng ma chướng, định phải vững vàng và đến lúc nào đó ma trở nên kiệt sức đành phải bỏ cuộc. Người tu bỏ cuộc là người thất bại, kết đảng với ma, tập đoàn ma chướng ấy có dịp làm tha hóa làng mạc và hạnh phúc khi có người than vãn khổ đau.

Phật là tỉnh thức nên niệm Phật là niệm tỉnh thức trong khi tỉnh thức là tiếp xúc với thực tại cùng tột và an trú trong thực tại đó, cho nên niệm Phật là niệm thực tại. Niệm Phật không hẳn là xứng danh một vị Phật hay một vị Bồ tát mà khi thực tập chánh niệm, người đang niệm Phật. Câu hỏi, Ai là người niệm Phật, là một công án thiền trong tiến trình hành chánh niệm. Phật tại tâm nên quay về tâm mà niệm, làm cho tâm trở nên chân chánh và tỉnh thức. Giống như lạy Phật, không phải lạy Phật bên ngoài mà lạy Phật bên trong. Người xá chào mình không xá chào thân tướng này mà xá chào Phật tính trong mình, mà người nào cũng có Phật tính nên người nào cũng có thể xá chào được. Vậy có ai là người niệm Phật hay xá chào Phật đâu nên không cần phải hỏi niệm Phật làm gì và tại sao phải niệm Phật. An trú trong chánh niệm là an trú trong niệm Phật nên nói tu thiền hay tu tịnh độ, cũng vậy thôi, nếu nói cách khác thì có gì gọi là tu thiền và có gì gọi là tu tịnh độ đâu, chẳng qua người chỉ làm chút ít nhân duyên mà trở về chân tâm. Một tiếng niệm là phút chốc an trú trong thực tại và dĩ nhiên sự niệm này mang lại định nếu niệm liên tục. Không niệm thì không có an trú và định chỉ là thứ lý thuyết tô điểm cho kinh điển. Những độc hại của thế gian khiến người không đủ sức niệm và định chẳng bao giờ biểu hiện cả. Nói là an trú trong định nhưng định cũng không bị kẹt vào vì nếu kẹt vào định, định ấy không phải là định.

Như chiếc lá, xanh ngắt một màu
Như bông hoa, vẻ đẹp thiên thâu
Hành chánh niệm, người đi vào định
Như bình minh, tỉnh thức từng hồi.

Trăng lên cao, người ngồi thiền tọa
Cho hoa lá nở nụ bình yên
Nhìn thực tại vẫn đang hiện tiền
Tâm viên mãn ngày đêm an trú.

Trong rừng sâu, người hằng vui thú
Với trăng sao gió mát cỏ cây
Tiếng chuông chùa giục giã nơi này
Người lạc đường quyết lòng quay lại.

Ngày giải thoát chỉ còn nay mai
Cầu mong người phát tâm nhẫn nại
Bằng một lòng an trú thực tại
Dưới Phật đài một đóa tâm kinh.



(Theo Những Trái Tim Đồng Dạng - Minh Thạnh

anlac999

Tổng số bài gửi : 18
Location : VIET NAM
Registration date : 11/11/2010

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Về Đầu Trang


 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết